Rewolucja w cłach: Co nowy Unijny Kodeks Celny (Rozporządzenie 2026/2108) oznacza dla Twojej firmy?
Z dniem 16 września 2026 roku przyjęto nowe Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2026/2108, które ustanawia gruntownie zreformowany Unijny Kodeks Celny oraz powołuje do życia zupełnie nową instytucję – Urząd Unii Europejskiej do Spraw Celnych. Dokument ten oficjalnie uchyla dotychczas obowiązujące rozporządzenie (UE) nr 952/2013 i wprowadza europejską unię celną w nową, cyfrową erę.
W Agencji Celnej Terminus dokładnie przeanalizowaliśmy nowe przepisy legislacyjne. Zależy nam, aby nasi klienci płynnie przeszli przez nadchodzące zmiany. Poniżej przedstawiamy zestawienie kluczowych nowości, na które musisz się przygotować.
1. Powołanie Urzędu Unii Europejskiej do Spraw Celnych
Najważniejszą zmianą strukturalną jest utworzenie zcentralizowanego Urzędu UE ds. Celnych. Główną misją tego organu jest zagwarantowanie, że unia celna będzie funkcjonować jako jeden organizm, co ma pomóc w osiągnięciu całkowicie jednolitego egzekwowania przepisów prawa celnego we wszystkich państwach członkowskich.
2. Unijne Centrum Danych Celnych (EU Customs Data Hub)
Nowy kodeks (Artykuł 35) wprowadza prawdziwą rewolucję w zakresie wymiany informacji – ustanawia Unijne centrum danych celnych. Ma to być bezpieczna i odporna na wszelkie zagrożenia (cyfrowa suwerenność opisana w art. 37) scentralizowana platforma informatyczna, stanowiąca od teraz centralny punkt wymiany danych.
Platforma umożliwi zautomatyzowaną analizę ryzyka i da nowe narzędzia organom celnym, Komisji Europejskiej oraz nowemu Urzędowi ds. Celnych. Co więcej, platforma zakłada współdzielenie informacji – przykładowo Prokuratura Europejska zyska, na swój wniosek, bezpośrednie prawo do pozyskiwania danych zgromadzonych w unijnym centrum.
3. Ważność decyzji celnych w całej UE i nowe ramy odwoławcze
Według art. 10 nowego rozporządzenia, decyzje w sprawie stosowania przepisów prawa celnego są z zasady ważne na całym obszarze celnym Unii Europejskiej. To wielkie ułatwienie dla przedsiębiorców, poprawiające pewność prawną w handlu międzynarodowym.
Należy jednak pamiętać o obowiązkach. Organy celne będą mogły bez wahania unieważnić decyzję korzystną dla przedsiębiorcy, jeżeli zostaną spełnione określone warunki (art. 11). Kodeks doprecyzowuje również, że chociaż każdy ma prawo odwołać się od decyzji organów celnych, to samo wniesienie odwołania nie skutkuje wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji (art. 19).
4. Nowe zasady dla sektora e-commerce i opłaty manipulacyjne
E-commerce to dzisiaj potężna gałąź handlu, a nowy Unijny Kodeks Celny odpowiada na to wyzwanie. Ustanowiono m.in. nową opłatę manipulacyjną przy odprawach przesyłek. Zgodnie z wytycznymi, opłatę tę uiszczać będzie ten sam podmiot, który odpowiada za pozostałe należności celne od danej paczki. Państwa członkowskie mają obowiązek rozpoczęcia pobierania tej opłaty najpóźniej od 1 listopada 2026 roku.
5. Odprawa scentralizowana – wyznaczone okresy przejściowe
Nowe przepisy dotyczące procedur celnych (np. tytuł 5 rozporządzenia regulujący m.in. zagadnienie odprawy scentralizowanej w art. 91) stopniowo cyfryzują system. System ten podlega jednak okresom przejściowym. Nowe rozporządzenie ustala, że organy celne będą mogły nadal zezwalać na określone operacje w ramach odprawy scentralizowanej, na dotychczasowych zasadach, maksymalnie do 28 lutego 2031 r..
Rozporządzenie 2026/2w108 z września 2026 roku to potężny skok w stronę ujednoliconej, zautomatyzowanej i cyfrowej administracji celnej. Oznacza ono szybszą wymianę informacji, nowe procedury e-commerce oraz zaawansowane analizy ryzyka przeprowadzane przez scentralizowany europejski hub informatyczny.
Jako eksperci Agencji Celnej Terminus, stale śledzimy rozwój unijnych przepisów. Jeśli chcesz dowiedzieć się, jak te monumentalne zmiany w prawie wpłyną na Twoje procesy celne, łańcuchy dostaw oraz ewentualny dług celny – skontaktuj się z nami! Zadbamy o to, aby nowa rzeczywistość celna stała się dla Ciebie przewagą konkurencyjną.
